KIDEM TAZMİNATININ MUHASEBESİ

KIDEM TAZMİNATININ MUHASEBELEŞTİRİLMESİ ;

 

İşçi ücret ve giderleri muhasebeleştirilirken işçinin iş yerinde yapmış olduğu görev dikkate alınarak muhasebeleştirilmelidir.

 

Yani pazarlama departmanında görev alan işçinin ücret ve giderleri pazarlama gideri, yönetim departmanında çalışanın ki yönetim gideri, üretim faaliyetinde çalışanınkiler ise üretim gideri olmalıdır. Dolayısıyla işçinin kıdem tazminatı muhasebeleştirilirken çalıştığı departman göz önünde bulundurulmalıdır.

 

Kıdem tazminatından %0,6 oranında damga vergisi kesintisi yapılır.

 

Kıdem Tazminatlarının Vergi Matrahının Tespitindeki Yeri;

 

Bir işçinin iş akdinin fesh edilmesi durumunda nakden ödenmiş olsun veya olamasın verilecek olan kıdem tazminatı gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirilebilecek giderler arasında yer alır. İş akdi fesh edilen işçiye verilmesi taahhüt edilen, başka bir ifadeyle verilmesi için gerekli işlemler yapılan ancak çeşitli nedenler dolayısıyla ödenemeyen kıdem tazminatlarının vergi matrahından indirilemeyeceğine ilişkin çeşitli görüşler bulunmaktaydı. Ancak yargı bu noktaya da son noktayı koymuş olup; kıdem tazminatının hesaplanması ile işverenin bu sorumluluğu kabul etmiş olduğu ödenememesinin ise ticari işleyiş ile ilintili farklı bir durum olduğu görüşündedir. Dolayısıyla iş akdi kıdem tazminatı hak ederek sona eren çalışanın kıdem tazminatı işverenin katlanmak zorunda olduğu bir giderdir ve indirilebilecek giderler arasında yer almaktadır.

 

Kıdem Tazminatı Karşılıkları;

 

Pek çok işletmede göz ardı edilsede işverenler için kıdem tazminatları önemli ve önceden bütçelenmesi gereken bir gider kalemidir.

 

Uzun vadeli planlar yapılabilmesi için mevcut durum içerisinde söz konusu olmasada gelecekte ödenmesi muhtemel kıdem tazminatları göz ardı edilmemelidir. Kurumsal pek çok işletmede kıdem tazminatları için fonlar kurulmakta ve kıdem tazminatları karşılığı ayrılmaktadır.

 

Kıdem tazminatı karşılıkları vergi kanunlarımıza göre vergi matrahının tespitinde indirimi kabul edilen giderler arasında yer almamaktadır. Zaten karşılığın hesaplandığı an fiili olarak tazminatı gerektirecek bir durum da yoktur. Dolayısıyla hesaplanan karşılıkların vergi matrahından indirilmesi beklenemez.

 

Ancak ticari kârın tespitinde bu karşılıkların gider olarak dikkate alınır, alınmalıdır.

 

Üçüncü kişiler ve kredi kuruluşlarının bir işletmenin kıdem tazminatı yükü hakkında bilgi talep edebilirler.

 

Kısa bir süre içerisinde bankacılık sektöründe kredilendirme yöntemleri ve kredi maliyetlerini belirleyecek Basel – II kriterleri uygulamaya girecektir. Bu kriterlere göre kredi maliyetleri işletmelerin yapılarına göre farklılık gösterecektir. Bu çerçevede kredilendirme kuruluşları işletmelerin mali yapılarını derinlemesine inceleyeceklerdir. Yapılacak incelemeler esnasında yukarıda da belirttiğimiz gibi işletmenin önemli bir gider yükü olan ve/veya olabilecek kıdem tazminatları da kuruluşlar tarafından bilinmek istenilecektir.

 

Kıdem Tazminatı Karşılıklarının muhasebeleştirilmesi aşağıdaki gibi olacaktır;

 

Bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıkları aşağıdaki gibi muhasebeleştirilecektir;

---------------------------   /    ------------------------------

654 KARŞILIK GİDERLERİ          XX

        472 KIDEM TAZMİNATI KARŞ.               XX    

---------------------------- /   ---------------------------------

 

Karşılığın vadesinin bir yılın altına düşmesi halinde ise yapılacak muhasebe kaydı aşağıdaki gibidir ;

--------------------------    /   ----------------------------------

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞ.           XX

           372 KIDEM TAZMİNATI KARŞ.             XX

--------------------------- / -------------------------------------

 

Daha önceden karşılık ayrılan kıdem tazminatının, fiilen kıdem tazminatını gerektirecek, ödenecek olması durumunda ise yapılacak muhasebe kaydı aşağıdaki gibidir;

 

-----------------------------  /  ------------------------------------

372 KIDEM TAZMİNATI KARŞ.        XX

           100  KASA                                    XX

           360 ÖDENECEK VERGİ  VE FON.       XX

----------------------------- / -------------------------------------

 

İşletmenin kıdem tazminatı yükünde bir artış meydana geldi ise yapılacak muhasebe kaydı yine 654 (B) karşılık giderleri ve 472 (A) kıdem tazminatı karşılığı hesaplarının kullanılması ile olur.

 

Ancak işletmenin zaman içerisinde kıdem tazminatı yükü azalabilir. Örneğin önceki dönemlerde kıdem tazminatları için karşılık ayırdığımız bir çalışanın iş akdi kıdem tazminatı gerektirmeyecek şekilde fesh olabilir.  Bu durumda işletmenin ön gördüğü kıdem tazminatı yükü azalacaktır.

 

Yapılacak muhasebe kaydı ise aşağıdaki gibidir;

 

-------------------------    / -----------------------------------

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞ.               XX

        644 KONUSU KALMAYAN KARŞ.          XX

--------------------------- / ------------------------------------

 

Burada dikkat edilmesi gereken husus; nasıl olarak kıdem tazminatı karşılıkları vergi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınmıyorsa, gelir niteliğinde olan konusu kalmayan karşılıklar da vergi matrahının tespitinde gelir olarak dikkate alınmamalıdır.

 





Yazıcı Dostu    Daha Fazla Bilgi
Tüm Hakları Saklıdır. © 2010